U Rwanda ruzaba rukiri mu bukene bukabije mu mwaka wa 2025

U Rwanda ruzaba rukiri mu bukene bukabije mu mwaka wa 2025

Inama y’umuryango w’abibumbye,loni yiga ku bucuruzi n’iterambere UNCTAD iratangaza ko mwaka wa 2025 ,ibihubu by’afrika gusa aribyo bizaba bikibarizwa mu bukene bukabije.

Icyegeranyo gishya cy’inama y’umuryango w’abibumbye yiga ku bucuruzi n’iterambere ,kigaragaza ko muri rusange ibihugu 32 biganje ku mugabane w’ aziya n’uturwa duto mu Nyanja ngari bizazamuka mu bukungu bikava mu cyiciro cy’ibihugu byugarijwe n’ubukene bukabije bikajya mu bihugu bifite ubukungu bukura mu mwaka wa 2025, mu gihe ibihugu by’afrika gusa aribyo bizaba bisigaye munsi y’umurongo w’ubukene,ni ukuvuga mu bukene bukabije.

Iki cyegeranyo kigaragaza ko afrika igitangiriwe n’impogamizi z’uburyo 3 zishingiye ku mikorere y’inzego zifite mu nshingano ubukungu . Ni imbogamizi loni igaragaza nk’izituma izamuka ry’ubukungu bw’afrika rizaba ritaragera ku kigero gitanga ikizere mu mwaka wa 2025.

Loni igaragaza ko imbogamizi ya mbere ishingiye kw’idindira ry’ubukungu bw’afrika cyane iyo munsi y’ubutayu bwa sahara butazamuka ku kigero kifatika ,ibituma amafaranga akomeza kuba ingume muri ibi bihugu. Imbogamizi ya 2 loni ivuga ko ishingiye kw’ibura ry’ibicuruzwa nkenerwa bya buri munsi ,aho ngo abatuye ibi bihugu by’afrika babeshejweho n’ubuhinzi ndetse n’ibibukomoka ,gukorera abandi byose bitanga musaruro muto cyane. Ibi ngo bituma kuba ibi bihugu bishingiye ubukungu ku bicuruzwa nkenerwa bikura mu mutungo kamere wabyo nawo muto, bigora ihererekanya mu bucuruzi ku ruhando mpuzamahanga.

Imbogamizi ya 3 ari nayo ihangayikishije loni, ngo ni ikigero cy’ibyo ibihugu by’afrika bitumiza hanze yabyo kikiri hejuru,biturukaahanini ariko ku kuba nta musaruro uba uhagije ba nyir’igihugu baba bafite wabatunga.

Ku ruhande rw’imbuguke mu bukungu,ngo ukwihuriza hamwe mu miryango y’ubucuruzi cyane yo mu turere nibyo bizafasha Afrika kuzamurana kuko byo ubwabyo bidafite ubushobozi bwo guhangana kw’isoko mpuzamahanga n’ibihugu byateye imbere.

Atanga urugero ku muryango w’ubukungu w’afrika uburasirazuba EAC , Andrew Mold umuyobozi wa komisiyo y’umuryango w’abibumbye ishinzwe ubukungu bw’Afrika Uneca, yemeza ko intambwe Kenya yateye mu mwaka ushize wa 2016, yinjira mubihugu bifite ubukungu butera imbere ibikesha uyu muryango

Raporo ya banki y’isi y’uyu mwaka wa 2016 kandi igaragaza ko Kenya yagaragaje ko ikeneye inkunga nke ,ndetse itangiye kugira bushobozi bwo kuba yahangana kw’isokompuzamahanga n’ibindi bihugu byateye imbere ku bicuruzwa bimwe na bimwe. Andrew Mold agaragaza kandi ko aha ari naho hashingiye ikizere ku bihugu nk’U Rwanda,Uganda na Ethiopia iyi raporo y’ cy’inama y’umuryango w’abibumbye yiga ku bucuruzi n’iterambere inagaragaza ko bifite ubukungu bugenda buzamuka.

Icyakora ngo nubwo ibi bihugu bigaragaza intambwe mu bukungu ugereranyije naho byari biri mu myaka ishize,ariko bizakomeza kugaragara mu bihugu bifite ubukene bukabije kugeza mu mwaka wa 2025. Gusa ku rundi ruhande ibi bihugu bigaragaza intambwe mu bukungu bivuga ko bigikataje mu kwesa imihigo byihaye yo kuzamura ubukungu bwabyo.

Ikinyamakuru the East African cyanditse ko mu mu minsi ishize minisitiri w’Urwanda ufite mu nshingano ubucuruzi,inganda n’ibikorwa by’umuryango w’afrika y’uburasirazuba Francois Kanimba yatangaje ko U Rwanda rushimangira ko imwe mu ntego yarwo mu cyerekezo 2020 yo gufasha umunyarwanda kwinjiza byibura amadolari $1,240 ku mwaka izagerwaho mu myaka 3 isigaye. Minisitiri kanimba yemeza ko ibi bishobora kugerwaho kuko ngo Urwanda rwakoze ishoramari rizamura ibikorwa remezo nabyo byitezweho gukomeza kuzamura ubukungu.

Muri rusange impuguke mu bukungu zigaragaza ko umuti wafasha ibihugu by’Afrika kuzamura ubukungu ari uguha agaciro umurimo ufatiye runini ababituye,bikawushoramo imari. Atanga urugero ku buhinzi bubeshejeho hafi 80% by’abanyafrika , Andrew Mold umuyobozi wa komisiyo y’umuryango w’abibumbye ishinzwe ubukungu bw’Afrika avuga ko afrika idashobora gutera imbere mu gihe ishoramari n’inguzanyo mu rwego rw’ubuhinzi bikiri ingume.

Inama y’umuryango w’abibumbye yiga ku bucuruzi n’iterambere isoza raporo yaryo isaba ibihugu by’Afrika kwishakamo ubushobozi cyane ko ngo n’inkunga bigenerwa n’amahanga iri ku kigero gito cy’ijanisha riri hagati ya 0.15 na 0.20 ,inkunga ngo itagira aho igeza umunyafrika.