Ubuyobozi bw’Ihuriro ry’ibigo by’imari iciriritse mu Rwanda (AMIR) ku bufatanye na Cordaid Rwanda burahamagarira ibigo by’imari bikorana n’abahinzi kongera imikoranire mu rwego rwo gukomeza gutinyura abahinzi gushora imari mu buhinzi buhangana n’imihindagurikire y’ibihe.
Ibi byavugiwe mu nama yahuje ibigo by’imari, iby’ubwishingizi, inzego za Leta, imiryango itegamiye kuri Leta ndetse n’abahinzi, igamije gusangira ubumenyi ku ishoramari mu buhinzi rihangana n’imihindagurikire y’ibihe no guteza imbere imikoranire myiza hagati y’impande zose.
Iyo nama yagaragaje ko hari ibigo by’imari byatangiye uburyo bushya bwo gutanga serivisi ku bahinzi bato, bigamije kubafasha kubona inguzanyo mu buryo buboroheye ndetse no kubafasha kongera umusaruro.
Ubuhamya bwatanzwe bugaragaza ko abahinzi bazamuye umusaruro, ibigo by’imari bikunguka, ndetse n’ubukererwe mu kwishyura inguzanyo bukagabanuka kurusha uko byari byitezwe.
Kuva mu myaka ibiri ishize, hari ibigo by’imari byatangiye guhindura uburyo bitanga inguzanyo ku bahinzi, hagamijwe kongera imikoranire no kubafasha gushora imari mu buhinzi buhangana n’imihindagurikire y’ibihe.
Ibi byaturutse ku mushinga ugamije kubaka imikoranire myiza hagati y’ibigo by’imari iciriritse n’abahinzi, hagamijwe guteza imbere ubuhinzi burambye no kurengera ibidukikije.
Bwana Ndungutse Elia, umuhinzi wo mu karere ka Muhanga, yavuze ko ubu buryo bw’ubuhinzi buhangana n’imihindagurikire y’ibihe bwamufashije kongera umusaruro no kurengera ibidukikije.
Yagize ati:“Ubu turahinga dukoresheje uburyo buhangana n’imihindagurikire y’ibihe, tugakoresha ifumbire iboneye kandi tukarengera ibidukikije. Ibi byatumye umusaruro wacu wiyongera ndetse tubasha no kwishyura inguzanyo neza.
Bwana Havugiyaremye Ignace, ushinzwe ibikorwa muri CLECAM EJO HEZA PLC, yavuze ko inguzanyo zihabwa abahinzi ziyongereye cyane ugereranije na mbere.
Yagize ati:“Inguzanyo twahaga abahinzi zarazamutse cyane, kandi tubona ko bazishyura neza kubera ko gahunda nshya zibafasha gukora neza no kongera umusaruro”.
Madamu Uwamariya Chantal, Umuyobozi wa CPF INEZA, yavuze ko bahinduye uburyo nguzanyo zishyurwamo ku bahinzi.
Yagize ati:“Twavuye ku buryo bwo kwishyura inguzanyo buri kwezi, ahubwo tuyishyira mu gihe umuhinzi yejeje. Ibi byaturutse ku mahugurwa n’ubufasha twahawe na Cordaid.”
Abahinzi bagaragaza ko ubu buryo bwabafashije cyane kuko buboroheye kwishyura inguzanyo, bigatuma batinyuka kuyaka no kuyikoresha mu buhinzi.
Bwana Birasa Patrick, Umuyobozi wa Cordaid mu Rwanda, yavuze ko intego yabo ari uguhuza abahinzi n’ibigo by’imari no kububakira ubushobozi.
Aragira ati:“Dufasha abahinzi kubona inguzanyo mu buryo buboneye, tubaha amahugurwa ndetse tukabahuza n’ibigo by’imari kugira ngo bakore ubuhinzi butangiza ibidukikije kandi buhangana n’imihindagurikire y’ibihe.”
Madamu Uwambayingabire Claudine, Umunyamabanga w’inama y’ubuyobozi ya AMIR, yasabye ibigo by’imari n’abahinzi gukomeza imikoranire.
Aragira ati “Turahamagarira ibigo by’imari n’abahinzi kugirana imikoranire ivuguruye, igamije gutinyura abahinzi gushora imari mu buhinzi no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe.”
Bwana Hategekimana Cyrille, Umuyobozi mukuru muri Minisiteri y’Imari n’Igenamigambi ushinzwe ibigo by’imari n’ibindi bigo by’imari bitari amabanki, yavuze ko ubufatanye ari ingenzi.
Aragira ati “Ibigo by’imari n’abahinzi bagomba gukorana mu kuzamura ubuhinzi burambye, bushingiye ku kubungabunga ibidukikije no guhangana n’imihindagurikire y’ibihe kugira ngo umusaruro ukomeze kwiyongera.”
Yongeyeho ati :“Ndabahamagarira mwese kwiyemeza gutanga uburyo bushya budaheza kandi burambye, kugira ngo twese hamwe tuzamure ubuhinzi bushingiye ku ishoramari rirambye mu gihe cy’ubu no mu bihe bizaza.”
Gahunda za Leta ziriho zishyigikira iri shoramari binyuze muri Banki y’Iterambere (BRD), aho abahinzi bahabwa inguzanyo ku nyungu nto igera kuri 8%, kugira ngo bashobore kuyishyura neza.
Ibigo by’imari iciriritse byatanze izi nguzanyo bigaragaza ko ubukererwe mu kwishyura buri munsi ya 3%, mu gihe amabwiriza yemera 5%, bikagaragaza ko gahunda ikora neza.

NTAMBARA Garleon
RADIOTV10










