Ishyaka ry’Aba-Demokarate ryatsinze amatora azwi nka ‘midterm’, rikaba riteganyijwe gufata ubuyobozi bw’Inteko Ishinga Amategeko ya Leta Zunze Zunze Ubumwe za America, umutwe w’Abadepite na Sena, nyuma yo gutsinda mu duce twinshi twari dusanzwe dufite ubwiganze bw’Aba-Republicans.
Amakuru yatangajwe na CNN Decision Desk agaragaza ko Aba-Demokarate batsinze ayo matora ku buryo bukomeye, bikaba bibahaye ububasha bwo kugenzura ibikorwa bya Perezida Trump n’ubuyobozi bwe mu myaka ibiri isigaye ya manda ye.
Intsinzi yabo yagaragaye no muri Leta zari zisanzwe zishyigikira cyane Trump. Muri Carolina y’Amajyepfo, aho Trump yari yatsinze ku majwi 18% mu matora ya Perezida yo muru 2024, Aba-Demokarate begukanye umwanya wa Sena. Banatsinze muri Texas, Leta yari imaze imyaka myinshi itora umukandida w’Umu-Demokarate ku mwanya wo ku rwego rwa Leta, ndetse no muri Kansas, aho nta Senateri w’Umu-Demokarate wari watorwa kuva mu 1932.
CNN ivuga ko intsinzi muri izi Leta, zirimo na Ohio na Iowa, ari imwe mu mpinduka zikomeye mu mateka y’amatora yo hagati muri manda muri Amerika.
Mu myaka 50 ishize, byabaye inshuro ebyiri gusa ko amashyaka ahinduranya ubuyobozi bw’imitwe yombi ya Kongere mu matora amwe.
Iyi ntsinzi ije nyuma y’amezi 22 arangwa n’impinduka zikomeye muri politiki ya Amerika, aho Trump yagiye ku butegetsi yongera ububasha bw’Ubutegetsi Nshingwabikorwa, mu gihe Inteko Ishinga Amategeko yari iyobowe n’Aba-Republicans itabimubangamiye cyane.
Ibyavuye mu matora bigaragaza ko Abanyamerika benshi batishimiye imiyoborere ya Trump. Ubushakashatsi bwa CNN bwakozwe ku batoye bugaragaza ko abarenga 60% batemera imikorere ye, naho abarenga kimwe cya kabiri bakaba bayamagana bikomeye.
Abatoye bagera kuri bibiri bya gatatu bavuze ko politiki ya Trump yatumye ubukungu bw’igihugu burushaho kumera nabi.
Mu mpamvu zishobora kuba zaragize uruhare mu gutsindwa kw’Aba-Republicans harimo izamuka ry’ibiciro, imisoro ku bicuruzwa bitumizwa mu mahanga yashyizweho na Trump, intambara yo muri Iran, ndetse n’impungenge z’abaturage ku myitwarire ya Perezida n’ibyo ashinjwa byo gukoresha umwanya we mu nyungu ze bwite.
Gutsindwa kw’Aba-Republicans mu Nteko Ishinga Amategeko umutwe w’Abadepite ntikwari gutungurana cyane, kuko Aba-Demokarate bari bakeneye kongera imyanya itatu gusa kugira ngo babone ubwiganze. Byongeye kandi, ishyaka rya Perezida uri ku butegetsi rikunze gutakaza imyanya mu matora yo hagati muri manda.
Icyakora, gutsinda no muri Sena ni byo byagaragaje uburemere bw’intsinzi yabo, kuko byabasabye gutsinda mu Leta Trump yari yaratsinze ku majwi menshi mu 2024.
Biteganyijwe ko Hakeem Jeffries, uyoboye Aba-Demokarate mu Nteko Ishinga Amategeko umutwe w’Abadepite, ashobora kuba Perezida w’uwo mutwe, akaba yaba ari we mugabo wa mbere w’Umunyamerika w’Umunyamerika uyoboye uwo mwanya.
Trump yemeye ibyavuye mu matora
Nyuma y’iyi ntsinzi y’Aba-Demokarate, Perezida Donald Trump yatangaje ko yemera ibyavuye mu matora, ahosha by’agateganyo impungenge zari zagaragajwe ku kuba ashobora kubyanga cyangwa kubijuririra.
Mu kiganiro yagiranye na New York Times, Trump yagize ati “Niteguye rwose kwemera ibyavuye muri ayo matora.”
Nubwo umubare nyawo w’imyanya buri shyaka rizagira utaramenyekana neza kuko kubara amajwi byari bigikomeje, Aba-Demokarate bagaragazaga ko bashobora kugira ubwiganze mu mitwe yombi ya Kongere.
Icyakora, nubwo bazaba bayoboye Sena n’Inteko Ishinga Amategeko umutwe w’Abadepite, ntibizaborohera gushyira mu bikorwa gahunda zabo zose. Ibi biterwa n’uko Perezida Trump afite ububasha bwo kwanga gushyira umukono ku mategeko (veto), ndetse n’uko amategeko menshi muri Sena asaba amajwi 60 kugira ngo yemezwe.
Gusa kuba bayoboye imitwe yombi bizabaha ububasha bukomeye bwo kugenzura ibikorwa bya Guverinoma, gukora iperereza ku bibazo babona ko bikwiye no guhamagaza abantu kugira ngo batange ibisobanuro cyangwa inyandiko mu gihe cy’iperereza.
By’umwihariko, kuba Aba-Demokarate bazaba bafite ubwiganze muri Sena bizabaha ubushobozi bwo guhagarika kandidatire z’abacamanza Trump azajya ashyiraho, harimo n’igihe haba habaye umwanya usimburwa mu Rukiko rw’Ikirenga rwa Amerika.
Iyi ntsinzi ishobora guhindura imikorere ya politiki ya Amerika mu myaka ibiri isigaye ya manda ya Trump, kuko azaba agomba gukorana na Kongere iyobowe n’ishyaka ritavuga rumwe na we.
RADIOTV10